ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ;


Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση ( ΑΟ ) είναι η νευρολογική λειτουργία, η οποία οργανώνει αισθήσεις από το σώμα μας και το περιβάλλον ώστε να μπορούμε να το χρησιμοποιούμε αποτελεσματικά. Η ΑΟ είναι επεξεργασία πληροφοριών. Ο εγκέφαλος πρέπει να διαλέγει , ενισχύει, εμποδίζει , συγκρίνει και συνδέει αισθητηριακές πληροφορίες με έναν ευέλικτο και συνέχεια μεταβλητό τρόπο. Η ΑΟ προσπαθεί να εξηγήσει προβλήματα στην μάθηση και συμπεριφορά παιδιών, ιδιαίτερα στην κινητική συμπεριφορά και την ανεπαρκή διαδικασία αισθητηριακών ερεθισμάτων. Οι θεραπευτικές τεχνικές της ΑΟ περιλαμβάνουν την χρησιμοποίηση ενισχυμένου, αλλά ελεγχόμενου αισθητηριακού ερεθισμού μέσα στο πλαίσιο σκόπιμων και αυτοκαθοδηγούμενων δραστηριοτήτων με στόχο πάντα την έκλυση προσαρμοστικής συμπεριφοράς. Η έμφαση δίνεται στην αφομοίωση αιθουσαίο – ιδιοδεκτικών και απτικών αισθητηριακών πληροφοριών.

  Πρώτα πρέπει να αξιολογηθούν οι αντιδράσεις αισθητηριακού ερεθισμού, απτικής ανοχής, στάσης σώματος, ισορροπίας, κινητικού συντονισμού και κινήσεων των ματιών και του στόματος. Μετά σχεδιάζεται πολύ προσεκτικά ο εξατομικευμένος τρόπος θεραπευτικής προσέγγισης μέσω της Μεθόδου Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης.

   Ο θεραπευτής, θα οδηγήσει το παιδί μέσα από ειδικές κατευθυνόμενες δραστηριότητες που αναπτύσσουν και ρυθμίζουν τις ικανότητές του στο να αντιδρά σωστά στους αισθητηριακούς ερεθισμούς δίνοντας μία οργανωμένη και επιτυχημένη αντίδραση.

   Βασική αρχή της παρέμβασης είναι οι δραστηριότητες αυτές να είναι ευχάριστες για το παιδί και ταυτόχρονα να έχουν σαφή στοχοκατευθυνόμενο προσανατολισμό στις δυσκολίες του. Το πρόγραμμα αρχικά είναι απόλυτα εξατομικευμένο, ενώ στην πορεία για την επίτευξη της γενίκευσης των δεξιοτήτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και προσεχτικά σχεδιασμένο ομαδικό πρόγραμμα. Ο στόχος δεν είναι η εκπαίδευση σε μία συγκεκριμένη δραστηριότητα, αλλά η δυναμική προσέγγιση στα αίτια που προκαλούν την δυσκολία στο να επιτευχθεί αυτή η δραστηριότητα. Η θεραπεία της κίνησης, της συγκέντρωσης, η γυμναστική και το παιχνίδι είναι απλά κάποια αποσπασματικά παραδείγματα αντιμετώπισης και όχι η ουσία της θεραπείας μέσω της μεθόδου της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης. Στόχος είναι η δημιουργία περιβαλλόντων και η χρήση παιχνιδιών και τεχνικών από τον θεραπευτή ώστε να βοηθηθεί το παιδί να ξεπεράσει τις δυσκολίες του στην αισθητηριακή ολοκλήρωση και να προχωρήσει πιο ήρεμα και λειτουργικά στην κατάλληλη για την περίσταση προσαρμοστική αντίδραση.

ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ : Είναι η συμπεριφορά που έχει σκοπό και στόχο. Είναι η συμπεριφορά που δίνει την ικανότητα στο άτομο να ανταποκρίνεται στην ακριβώς κατάλληλη πρόκληση και να μάθει κάτι καινούριο. Η ΠΣ δεν είναι μία αυτόματη ή παθητική αντίδραση στο περιβάλλον. Οι ΠΣ που ενδιαφερόμαστε περισσότερο είναι αυτές που απαιτούν κινητικό προγραμματισμό / πράξη.

ΠΡΑΞΗ :Είναι η ικανότητα να έχει κανείς ιδέα του τι θέλει να κάνει και πώς να το πετύχει. Η πράξις έχει 3 συστατικά : α) το ιδεατό ( ιδέα του τι θέλω ή τι πρέπει να γίνει ) β)προγραμματισμό ( σχέδιο πως πρέπει να το κάνω ) και γ) εκτέλεση. Τα δύο πρώτα δεν είναι εμφανή. Το τρίτο είναι και η απόδειξη πως τα 2 πρώτα συστατικά έχουν ήδη συμβεί.

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Α. Αιθουσαίο σύστημα

Έχει 3 βασικούς ρόλους / λειτουργίες :

1. υποκειμενική αντίληψη της θέσης και της κεφαλής στον χώρο, και της βαρύτητας

2. ρυθμίζει τον τόνο στάσης και την ισορροπία

3. ρυθμίζει τις κινήσεις των ματιών σε σχέση με τις κινήσεις της κεφαλής

Για την διέγερση του αιθουσαίου συστήματος είναι απαραίτητα τα εξής :

  • στέλνει πληροφορίες σχετικά με την κίνηση της κεφαλής και την βαρύτητα
  • αλλαγές στην ταχύτητα της κίνησης από αργά σε γρήγορα και αντίθετα
  • γραμμική , γωνιακή και στροφική κίνηση
  • ρυθμίζει τις κινήσεις του σώματος, των άκρων, των ματιών σε σχέση με την

θέση και τις κινήσεις της κεφαλής

  • διατηρεί την ισορροπία ( στασική ή δυναμική )
  • διατηρεί τον μυϊκό τόνο κυρίως των εκτεινόντων μυών
  • σταθεροποιεί την οπτική περιοχή και κατευθύνει το βλέμμα
  • « αισθάνεται » την δόνηση
  • βοηθά στην διατήρηση της προσοχής του ατόμου
  • συμβάλλει σε αντιδράσεις προσανατολισμού , προστατευτικές αντιδράσεις,

μυϊκή συνσύσπαση και σταθερότητα των αρθρώσεων

  • συμβάλλει στον αμφίπλευρο κινητικό συγχρονισμό και κινητικές δεξιότητες
  • συμβάλλει στην συναισθηματική ασφάλεια και ηρεμία του ατόμουΒ. Ιδιοδεκτικό σύστημα

       Η ιδιοδεκτική αίσθηση είναι η αίσθηση της δύναμης και του εύρους κίνησης, της μυϊκής τάσης, των φυσιολογικών πιέσεων και της θέσης του σώματος στον χώρο. Μας δίνει πληροφορίες για τον προσανατολισμό του σώματος στον χώρο , τον χρόνο , τον ρυθμό, το πλάτος και την κατεύθυνση της κίνησης. Ακόμα, μας πληροφορεί για το πόσο δυνατά συσπάται ένας μυς.

    ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ:

Το αιθουσαίο , το ιδιοδεκτικό και απτικό κυρίως σύστημα αλλά και το οπτικό είναι υπεύθυνα για την δημιουργία εικόνας του σώματος, η οποία με την σειρά της

  • είναι σημαντική για τον κινητικό προγραμματισμό και την εκτέλεση της κίνησης.
  • διατηρεί τον μυϊκό τόνο
  • συμβάλλει σε όλους τους τύπους κινητικής δράσης ( αντανακλαστικά, αυτόματες αντιδράσεις, επιδέξιες κινήσεις )
  • σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων ( αδρών και λεπτών )
  • σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη οπτικής αντιληπτικότητας κυρίως σχήματος και χώρου
  • επηρεάζει την γενική κατάσταση διέγερσης του ατόμου
  • σημαντική επίδραση στην ψυχολογία του ατόμου

Γ. Απτικό σύστημα

    • είναι το πρωταρχικό σύστημα επικοινωνίας με το περιβάλλον
    • όταν υπάρχει προβληματική απτική διάκριση προκαλείται προβληματική απτική αντίληψη και επομένως προβληματικός κινητικός προγραμματισμός
    • η απτική αμυντικότητα επηρεάζει πολλές λειτουργικές δραστηριότητες κυρίως κοινωνικότητα και συμπεριφορά
      ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ :
    • το απτικό σύστημα είναι απαραίτητο για την ολική ανάπτυξη του ατόμου
    • είναι βασικό κυρίως στην συναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου
    • συμβάλλει στην ανάπτυξη της εικόνας του σώματος
    • είναι σημαντικό στον κινητικό συγχρονισμό, πράξη και επιδεξιότητα
    • είναι σημαντικό στην ανάπτυξη της απτικής αντιληπτικότητας
    • συμβάλει σε γνωστικές ικανότητες